Soorten wol en verschillen

Schapenwol, kasjmier, alpaca, mohair of merino – wat is het verschil?

Wol is al heel lang een gewild materiaal voor het maken van textiel en is dat nog steeds. Of het nu gaat om een muts, een sjaal, handschoenen of een trui – wol wordt er allemaal voor gebruikt. Wanneer men over "wol" in het algemeen spreekt, associëren de meesten van ons het waarschijnlijk met traditionele schapenwol of scheerwol. Er zijn echter vele andere soorten wol, elk met een ander uiterlijk en andere eigenschappen. In het volgende artikel willen we je kennis laten maken met de vijf belangrijkste soorten wol.

Schapenwol

Bij de term "wol" hoort, denken we onvermijdelijk aan de gebruikelijke en vroeger ook bekendste wolsoort. Schapenwol is afkomstig van gedomesticeerde schapen en heeft verschillende positieve eigenschappen. Ze kan bijvoorbeeld bijna een derde van haar gewicht aan vocht opnemen zonder nat of vochtig aan te voelen. Bovendien neemt het niet zoveel vocht op, maar geeft het juist door. Omdat tot 85%, en dus echt een groot deel, van wol uit lucht bestaat, is het zeer geschikt als isolator. Daardoor ontsnapt de eigen lichaamswarmte slechts langzaam en in geringe mate. Een ander voordeel van wol is dat het nauwelijks kreukt. Een belangrijk positief aspect is ook dat schapenwol amper vuil aantrekt en dus niet snel geuren aanneemt en tegelijkertijd een zelfreinigende functie heeft zodat de toch nog opgenomen geurtjes al snel weer aan de lucht worden afgegeven. Daardoor behoudt de wol lang een neutrale geur. Een negatief punt is dat schapenwol meer de neiging heeft te kriebelen dan andere wolsoorten.

Kasjmier

Een bijzonder edele en hoogwaardige wol is kasjmierwol, die afkomstig is van een ander dier dan het schaap, namelijk de kasjmiergeit. Kasjmierwol wordt verkregen door de ondervacht van de geit uit te kammen. Deze wolsoort komt vooral voor in Mongolië, China en de hooglanden van Centraal-Azië. De fijne ondervacht ontstaat alleen bij temperaturen van ongeveer -40 °C. Omdat slechts een zeer kleine hoeveelheid van deze edele wol door uitkammen te verkrijgen is, zal het niet verwonderen dat kasjmier enorm duur is en daarom bij de textielproductie meestal gemengd met goedkopere wolsoorten te vinden is. Kasjmier staat vooral bekend om zijn zachtheid en hoog ademend vermogen. Bovendien stoot de wol vuil af en neemt geurtjes niet of nauwelijks op. Ook het lage gewicht is bijzonder praktisch, hoewel dit niet uitsluit dat het tegelijkertijd warmte vasthoudt. Last but not least vervormt of kreukt kasjmier niet of nauwelijks door zijn grote soepelheid.

Alpacawol

Alpacawol wordt, zoals de naam al doet vermoeden, gemaakt van de vacht van alpaca's. Eens per jaar ondergaan de dieren een scheerbeurt. Na het scheren wordt de wol gewassen en op kleur gesorteerd. Dan volgen verdere reinigings- en productieprocessen tot de wol uiteindelijk zo ver is om om textiel van te maken. Van alle wolsoorten biedt alpacawol de beste warmte-isolatie: de holle binnenvezel zorgt ervoor dat de warmte optimaal wordt opgeslagen en niet kan ontsnappen. Dit geldt als het buiten koel is. Is het daarentegen buiten warm, dan zorgen de holle vezels van de wol ervoor dat de warmte naar buiten wordt afgevoerd en het lichaam dus koel blijft. Net als schapenwol kan alpacawol ongeveer een kwart van zijn gewicht aan vocht opnemen zonder er nat uit te zien. Bovendien is alpacawol geur- en vuilafstotend. Samen met de antibacteriële werking is een absoluut comfortabel draaggevoel gegarandeerd. In vergelijking met kasjmierwol en andere natuurlijke vezels vervilt alpacawol ook minder snel.

Mohair

Mohair is een uiterst hoogwaardige wolsoort. De edele vezel wordt verkregen uit het haar van de angorageit. De basisregel is dat de zachtheid en soepelheid afhangen van de fijnheid van de wol. De fijnheid van de vezel hangt op zijn beurt af van de leeftijd van het betreffende dier. Jongere alpacageiten hebben fijner en zachter haar dan de oudere. Globaal kunnen de stadia van de dieren en dus ook de fijnheid van de wol in drie subcategorieën worden onderverdeeld. De zachtste vacht is die van het zogenaamde "geitje", een jong dier dat op de leeftijd van zes maanden voor het eerst wordt geschoren. Daarna volgt de "jonge geit", een jong dier dat nog niet volgroeid is. Ten slotte is er de zogenaamde "volwassen geit", die de stevigste wol heeft van alle drie. Ongeacht deze indeling heeft mohair verschillende nuttige eigenschappen. Net als schapenwol kan mohair tot een derde van het vocht absorberen zonder dat we het merken bij het dragen. Bijzonder zinvol is ook de temperatuurregulerende eigenschap, die ervoor zorgt dat het in de winter warm en in de zomer koel blijft in kleding of accessoires van mohairwol. Gekreukt textiel van mohairwol bestaat bijna niet, omdat mohair snel weer in vorm komt. Bovendien is mohairwol ook zo populair omdat het een antibacteriële werking heeft.

Merinowol

Merinowol is de wol van het merinoschaap. De afzonderlijke vezels zijn slechts ongeveer half zo dik als andere schapenwol. Hoewel de eigenlijke oorsprong van het Merinoschaap het Noord-Afrikaanse gebied is, komt de schapensoort nu ook voor in Duitsland, maar vooral in Nieuw-Zeeland en Australië. Deze laatste twee landen behoren tot de grootste wolproducenten ter wereld. Door de basisfijnheid van merinowol schuurt en kriebelt het veel minder dan andere schapenwol. Merinowol is ook ademend en droogt vrij snel als het nat wordt. Een ander voordeel hierbij is dat het zelfs als het nat is warmte geeft. Vergeleken met gewone schapenwol hoeft merino nog minder vaak te worden gewassen, vanwege de antibacteriële werking. Bijzonder praktisch is het, dat u dit type wol ook in de zomer kunt dragen, omdat het de temperatuur reguleert en dus verkoelend werkt op warme dagen. Tegelijkertijd biedt het extra UV-bescherming.

Het is duidelijk dat door de vele soorten wol met hun verschillende eigenschappen voor elke toepassing de juiste soort wol te vinden is. Afhankelijk van de persoonlijke behoeften staan verschillende kenmerken op de voorgrond, die de reden kunnen zijn te kiezen voor schapenwol, kasjmier, merino, alpaca of mohair.